Shloka 366

Karṇa-parva Adhyāya 20 — Yudhiṣṭhira–Duryodhana Encounter and Escalation of Arms

Devanagari script

सपताकाध्वजा: पेतुर्विशीर्णा इव पर्वता: । घुड़सवारोंने कितने ही शूरवीरोंको मार डाला और बड़े-बड़े दन्तार हाथियोंकी सूँड़ें काट लीं। सूँड़ कट जानेपर उन हाथियोंने युद्धस्थलमें बहुत-से मनुष्यों

Transliteration

sa-patākā-dhvajāḥ petur viśīrṇā iva parvatāḥ |

Translation

Sañjaya thưa: Cờ hiệu và chiến kỳ rơi rụng, như núi vỡ đang sụp đổ. Trong cơn xô dồn của trận mạc, kỵ binh giết nhiều dũng sĩ và chém đứt vòi những voi lớn có ngà. Khi vòi bị chặt, những con voi ấy vì đau đớn mà phát cuồng, giẫm nát vô số người, voi, chiến xa và ngựa khắp chiến trường; rồi chính chúng, mang theo những lá cờ gãy nát và chiến kỳ rách tươm, cũng đổ sầm xuống đất như núi bị bẻ đôi—một hình ảnh về đà mù lòa của chiến tranh, nơi bạo lực dội ngược lên mọi phía và kẻ hùng mạnh trở thành công cụ tàn phá không phân biệt.

Word by Word

• [{'term': 'सपताकाध्वजाः (sa-patākā-dhvajāḥ)', 'definition': 'bearing flags and standards

• with banners'}, {'term': 'पेतुः (petuḥ)', 'definition': 'fell down

• collapsed (perfect/preterite plural)'}, {'term': 'विशीर्णाः (viśīrṇāḥ)', 'definition': 'shattered, broken to pieces'}, {'term': 'इव (iva)', 'definition': 'like, as if (simile marker)'}, {'term': 'पर्वताः (parvatāḥ)', 'definition': 'mountains'}, {'term': 'ध्वज (dhvaja)', 'definition': 'standard, banner (often on chariots/armies)'}, {'term': 'पताका (patākā)', 'definition': 'flag, pennant'}]

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• पताका (flags)
• ध्वज (standards/banners)
• पर्वत (mountains, as simile)
• हस्तिन्/गज (elephants, implied by context)
• अश्वारोही (horsemen, per Hindi gloss)
• रथ (chariots, per Hindi gloss)
• अश्व (horses, per Hindi gloss)
• युद्धभूमि (battlefield, per Hindi gloss)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse underscores the ethical tragedy of war: once violence escalates, it becomes indiscriminate. Even the strongest—elephants and celebrated warriors—turn into agents of uncontrolled destruction, and symbols of glory (flags, standards) end in collapse, highlighting the fragility of martial pride and the heavy cost borne by all.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes a chaotic battlefield scene: banners and standards topple; horsemen kill many fighters and sever elephants’ trunks; the wounded elephants, driven mad, trample soldiers, animals, chariots, and horses; finally, those elephants fall to the ground with broken flags, likened to shattered mountains.