Shloka 5
Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter
तुल्यतां द्रोणभीष्मा भ्यामात्मनो यो न मृष्यते । वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नैच्छतात्मनि
sañjaya uvāca | tulyatāṃ droṇabhīṣmābhyām ātmano yo na mṛṣyate | vāsudevārjunābhyāṃ ca nyūnatāṃ naicchat ātmani ||
Sañjaya thưa: “Người ấy không chịu nổi việc bị xem là chỉ ngang hàng với Droṇa và Bhīṣma; và khi đem so với Vāsudeva (Kṛṣṇa) cùng Arjuna, người ấy cũng không muốn thừa nhận nơi mình dù chỉ một chút kém hơn. Vì thế, do niềm kiêu hãnh không khoan nhượng đối với sức mạnh của bản thân, người ấy lấy chính mình làm thước đo mọi chiến sĩ và khước từ bất cứ bậc nào ở trên mình—một thái độ mà trong bầu không khí đạo lý của cuộc chiến, trở thành mầm mống của cơn thịnh nộ và sự diệt vong.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of unchecked self-regard: refusing to acknowledge anyone as superior—or even equal—turns valor into arrogance, which in the Mahābhārata’s moral vision becomes a cause of conflict, anger, and downfall.
Sañjaya characterizes a warrior’s mindset: he cannot bear being considered merely equal to Droṇa and Bhīṣma and refuses to see himself as inferior even to Kṛṣṇa and Arjuna. This description sets up the intensity of his reaction and the ensuing violence on the battlefield.