Shloka 31
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
आकीणर्णास्तोमरांश्चापि विचित्रान् हेमभूषितान् | चर्माणि चापविद्धानि रुक्मपृष्ठानि भारत
ākīrṇāḥ tomarāṁś cāpi vicitrān hemabhūṣitān | carmāṇi cāpaviddhāni rukmapṛṣṭhāni bhārata ||
Sañjaya nói: “Hỡi Bhārata, hãy nhìn—những ngọn giáo tomara kỳ lạ, trang sức bằng vàng, nằm rải rác khắp nơi; và kia nữa là những tấm khiên bị vứt bỏ, mặt sau khảm vàng. Đó là cái giá hữu hình của chiến trận: vũ khí và đồ trang sức lộng lẫy, từng được mang với niềm kiêu hãnh, nay bị bỏ lại giữa đống hoang tàn của chiến tranh.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the transience of martial glory: even gold-adorned weapons and splendid gear end up strewn and discarded, pointing to the ethical gravity and human cost that underlies the outward splendor of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra what is seen on the battlefield—gold-decorated spears scattered everywhere and shields thrown aside—painting a vivid scene of the aftermath and intensity of the fighting.