Shloka 11
Adhyāya 17 — गजयुद्ध-वृत्तान्तः, सहदेव-दुःशासन-संघर्षः, नकुल-कर्ण-समागमः
Elephant-battle account; Sahadeva–Duhshasana clash; Nakula–Karna encounter
ततोडस्य पार्थ: सगुणेषुकार्मुकं चकर्त भल्लैर्ध्वजमप्यलंकृतम् । पुनर्नियन्तृन् सह पादगोप्तृ- सतत: स चुक्रोध गिरिव्रजेश्वर:
tato ’sya pārthaḥ sa-guṇeṣu kārmukaṃ cakarta bhallair dhvajam apy alaṅkṛtam | punar niyantṝn saha pāda-goptṛ-s tataḥ sa cukrodha girivrajeśvaraḥ ||
Sañjaya nói: Khi ấy Pārtha (Arjuna) dùng những mũi tên bhalla sắc bén chém nát cây cung cùng dây cung của đối thủ, lại quật đổ cả lá cờ trang sức lộng lẫy. Kế đó chàng giết luôn những người điều khiển voi (mahout) cùng đội bộ binh hộ vệ quanh họ. Bởi vậy, chúa tể Girivraja, kẻ cầm vũ khí như cây trượng, bùng lên cơn thịnh nộ dữ dội—cơn giận dâng trào vì choáng váng khi thấy chiến kỳ và những kẻ bảo hộ của mình bị tiêu diệt giữa trận tiền.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, striking an opponent’s weapons, banner, and protective retinue is not merely physical damage but an assault on morale and honor—often provoking anger. Ethically, it points to the need for inner restraint: battlefield success can inflame passions, and unchecked wrath becomes a secondary enemy.
Arjuna uses bhalla-arrows to sever the opponent’s strung bow and to cut down the decorated banner, then kills the drivers (mahouts) and the foot-guards. Seeing these losses, the ruler titled ‘lord of Girivraja’ becomes intensely enraged.