Shloka 42
Bhīmasena–Drauṇi Mahāyuddha
Chariot Duel and Astra-Exchange
नृत्यमाने च ते सेने समेयातां परस्परम् । तयो: पक्षप्रपक्षेभ्यो निर्जग्मुस्ते युयुत्मव:
nṛtyamāne ca te sene sameyātāṃ parasparam | tayoḥ pakṣaprapakṣebhyo nirjagmus te yuyutsmavaḥ ||
Sañjaya thưa: Khi hai đạo quân dâng lên như một vũ khúc, họ áp sát và va chạm nhau. Rồi các dũng sĩ khát khao chiến đấu bắt đầu tuôn ra từ hai cánh và cánh đối của cả hai trận thế, lao vào nơi giao tranh, nơi bổn phận và hủy diệt đối mặt nhau.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethos of entering battle with resolve: warriors deliberately emerge from the wings of formations to engage. Ethically, it frames war as an arena where duty (dharma as understood by warriors) and violence collide, emphasizing disciplined movement and intentional engagement rather than chaos alone.
As the Pāṇḍava and Kaurava armies converge, the clash begins in earnest. Fighters eager for combat move out from the flanks and counter-flanks of their respective formations, indicating tactical deployment from the wings into the main engagement.