Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

ते कृत्वा समरव्यूहं सूचीमुखमरिंदमा: । बिभिदुर्धार्तराष्ट्राणां तद्‌ रथानीकमाहवे

te kṛtvā samaravyūhaṃ sūcīmukham ariṃdamāḥ | bibhidur dhārtarāṣṭrāṇāṃ tad rathānīkam āhave ||

Sañjaya nói: Những dũng sĩ khuất phục kẻ thù ấy đã bày trận “mũi kim” (sūcīmukha), rồi ngay giữa chiến địa bắt đầu đâm xuyên và xé toạc đội chiến xa của phe Dhārtarāṣṭra. Cảnh ấy nêu rõ sự kết hợp giữa kỷ luật chiến thuật và dũng lực: một đội hình tập trung có thể phá vỡ lực lượng đông hơn, cho thấy ý chí và trật tự có thể cắt qua sự áp đảo trong chiến tranh.

तेthey (those warriors)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कृत्वाhaving formed/made
कृत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootकृ
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada/Atmanepada-neutral, Non-finite
समर-व्यूहम्battle-formation
समर-व्यूहम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमरव्यूह
FormMasculine, Accusative, Singular
सूची-मुखम्needle-pointed (named Sūcīmukha)
सूची-मुखम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसूचीमुख
FormMasculine, Accusative, Singular
अरिंदमाःenemy-subduers
अरिंदमाः:
Karta
TypeNoun
Rootअरिंदम
FormMasculine, Nominative, Plural
बिभिदुःthey split/pierced
बिभिदुः:
TypeVerb
Rootभिद्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
धार्तराष्ट्राणाम्of the Dhārtarāṣṭras (sons of Dhṛtarāṣṭra)
धार्तराष्ट्राणाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Plural
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
रथ-अनीकम्chariot-corps/array of chariots
रथ-अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथानीक
FormNeuter, Accusative, Singular
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआहव
FormMasculine, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhārtarāṣṭras (Kaurava forces)
S
sūcīmukha-vyūha (needle-point formation)
R
rathānīka (chariot division)

Educational Q&A

The verse highlights that in warfare, mere numbers are not decisive: disciplined organization (vyūha) and concentrated effort can pierce a stronger line. Ethically, it reflects the kṣatriya ideal of purposeful, ordered action rather than chaotic violence.

Sañjaya reports that a group of warriors forms the sūcīmukha (needle-point) battle formation and uses it to break into and split the Kauravas’ chariot-division on the battlefield.