Shloka 62
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
न संख्यानं परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् । न बल॑ योगयोगीश जानीमस्ते न सम्भवम्
na saṅkhyānaṁ parimāṇaṁ na tejo na parākramam | na balaṁ yoga-yogīśa jānīmās te na sambhavam ||
Bhīṣma nói: “Ô Chúa tể của Yoga! Chúng con không biết số lượng của Ngài, cũng không thể đo lường Ngài. Chúng con không sao thấu được uy quang, dũng lực và sức mạnh của Ngài; lại càng không hiểu Ngài hiển hiện bằng cách nào.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches humility before the Divine: ultimate reality cannot be fully counted, measured, or comprehended through ordinary human categories such as number, size, or even observable power. Ethical insight follows—true wisdom includes recognizing the limits of one’s knowledge and surrendering pride in calculation or control.
In the Bhīṣma Parva’s battlefield setting, Bhīṣma addresses the supreme divine figure as “Lord of Yoga,” offering a reverential confession that the Divine’s radiance, prowess, strength, and mode of manifestation are beyond his grasp. It functions as a praise-statement (stuti) highlighting transcendence amid the war narrative.