Shloka 5
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
तत् ते5हं सम्प्रवक्ष्यामि महावैशसमद्भुतम्
sañjaya uvāca | tat te 'haṃ sampravakṣyāmi mahāvaiśasam adbhutam | jighāṃsantaṃ yudhāṃ śreṣṭha tadā 'sīt tumulaṃ mahat ||
Sañjaya thưa: “Tâu Đại vương, nay thần sẽ thuật lại cảnh tượng kỳ lạ của cuộc tàn sát lớn lao ấy. Khi những chiến sĩ bậc nhất tiến lên với ý định sát phạt, ngay lúc đó một trận chiến mênh mông và náo loạn dữ dội đã bùng nổ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames war as a realm where intention (jighāṃsā—desire to kill) rapidly produces collective catastrophe (mahāvaiśasa). It implicitly warns that even when war is pursued under kṣatriya-duty, its ethical cost is immense and must be faced without illusion.
Sañjaya tells Dhṛtarāṣṭra that he will describe an extraordinary episode of massive slaughter. He notes that when the leading warriors moved forward with lethal intent, the fighting swelled into a great, chaotic, and terrifying battle.