Shloka 23
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
तस्मिन्नत्याकुले युद्धे दारुणे लोमहर्षणे
tasminn atyākule yuddhe dāruṇe lomaharṣaṇe | jighāṃsantaṃ yudhāṃ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṃ mahat ||
Sañjaya thưa: “Trong trận chiến ấy—hết sức rối loạn, tàn khốc và dựng tóc gáy—khi bậc nhất trong hàng dũng sĩ bị công kích với ý định sát hại, một cuộc giao tranh dữ dội, mênh mông và cuồng loạn liền bùng lên.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral gravity of war: once the intent becomes outright killing of the foremost warrior, the battlefield turns into uncontrolled turmoil. It highlights how quickly conflict escalates when protection of allies and the urge to eliminate a key opponent dominate judgment.
Sañjaya describes a moment in the Bhīṣma-focused war narrative where the fighting becomes extremely chaotic and terrifying. With warriors pressing forward intending to slay the leading fighter, a massive, tumultuous engagement erupts.