Previous Verse
Next Verse

Shloka 1086

गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह

Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation

आजलपश्ने भरतश्रेष्स्त्रिभि: संनतपर्वभि: । उस समरभूमिमें आपके पिता भरतश्रेष्ठ भीष्मने झुकी हुई गाँठवाले तीन बाणोंसे अभिमन्युको चोट पहुँचायी

sañjaya uvāca | asmin samara-bhūmau tava pitā bharataśreṣṭho bhīṣmaḥ tribhiḥ sannata-parvabhiḥ bāṇaiḥ abhimanyum ājaghāna |

Sañjaya nói: Trên chiến địa ấy, phụ vương của ngài—Bhīṣma, bậc tối thượng trong dòng Bharata—đã bắn trúng Abhimanyu bằng ba mũi tên có các khớp cong. Lời thuật lại nhấn mạnh kỷ luật lạnh lùng của chiến tranh: ngay cả bậc trưởng lão đáng kính, vì trung thành và bổn phận kṣatriya, cũng gây thương tích cho người trẻ trong dòng chảy không ngừng của trận mạc.

अञ्जलपाशेनwith the añjalapāśa (a kind of weapon/arrow)
अञ्जलपाशेन:
Karana
TypeNoun
Rootअञ्जलपाश
FormMasculine, Instrumental, Singular
भरतश्रेष्ठःthe best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
संनतपर्वभिःhaving bent joints/knots (i.e., barbed/knotted)
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
B
Bhīṣma
A
Abhimanyu
B
battlefield (samara-bhūmi)
T
three arrows (trayaḥ bāṇāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh tension between personal affection and role-based duty in war: even an elder of great stature acts according to allegiance and kṣatriya obligation, showing how dharma in conflict can demand painful, ethically weighty actions.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma, fighting for the Kauravas, wounds Abhimanyu on the battlefield by striking him with three bent-jointed arrows.