Shloka 108
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
आजलम्ने विशिखेी: षष्ट्या सेनान्यं स महारथ: । उस समय सेनानायक भीमसेनको सामने आते देख प्रतापी महारथी भीष्मने उन्हें साठ बाणोंसे घायल कर दिया || १०७ है || अभिमन्युं च समरे पिता देवव्रतस्तव
sañjaya uvāca | ājalamne viśikhaiḥ ṣaṣṭyā senānyaṃ sa mahārathaḥ | abhīmanyuṃ ca samare pitā devavratas tava ||
Sañjaya nói: Khi ấy, Bhīṣma—đại xa chiến sĩ hùng mạnh—đã bắn sáu mươi mũi tên làm Bhīmasena, vị thống soái, bị thương khi chàng tiến lên tuyến đầu. Và ngay trong trận ấy, phụ vương của ngài là Devavrata (Bhīṣma) cũng tấn công Abhimanyu—cho thấy rằng trong đạo lý nghiệt ngã của chiến tranh, ngay cả bậc trưởng thượng được tôn kính cũng phải dùng trọn võ lực đối đầu những anh hùng đang vươn lên, vì bổn phận với phe mình.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kshatriya-dharma in its stark form: once battle is joined, even venerable elders like Bhishma must act decisively for their side, meeting formidable opponents without partiality, because duty to one’s pledged cause governs conduct in war.
Bhishma, the great warrior on the Kaurava side, wounds Bhima—described as an army-commander—with sixty arrows as Bhima comes forward. The line also indicates Bhishma’s engagement against Abhimanyu in the same combat sequence.