Shloka 47
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
निजघान पिता पुत्र पुत्रश्न॒ पितरं रणे । स्वस्रीयो मातुलं चापि स्वस्रीयं चापि मातुल:
nijaghāna pitā putraṁ putraś ca pitaraṁ raṇe | svasrīyo mātulaṁ cāpi svasrīyaṁ cāpi mātulaḥ ||
Sañjaya nói: Trong cơn cuồng nộ của chiến trận, cha hạ sát chính con mình, và con cũng hạ sát chính cha mình. Con trai của chị/em gái giết cậu ruột, và cậu ruột cũng giết lại con trai của chị/em gái.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical catastrophe of war: when conflict becomes total, even the most sacred familial bonds (father–son, uncle–nephew) are overturned. It implicitly warns that adharma in warfare manifests as the breakdown of natural duties and affections, revealing war’s power to erode dharma at the level of family itself.
Sañjaya describes the battlefield scene where close relatives, caught on opposing sides, kill one another—father against son, and maternal uncle against sister’s son—emphasizing the ferocity and confusion of the Kurukṣetra war and its grievous human cost.