Shloka 426
Bhīmasena’s Kalinga Engagement and the Approach of Bhīṣma (भीमसेन-कालिङ्ग-संग्रामः)
भ्रुकुटीकुटिलै रवक्रै: प्रेक्षन्ति च परस्परम् । वे बार-बार उत्साहित होकर एक-दूसरेको डाँट बताते और क्रोधपूर्वक ओठोंको दाँतसे दबाकर भौंहें टेढ़ी करके परस्पर दृष्टिपात करते थे
bhru-kuṭī-kuṭilaiḥ rava-kraiḥ prekṣanti ca parasparam |
Sañjaya nói: Mày nhíu lại thành nếp, mặt mũi vặn vẹo dữ tợn, họ cứ trừng mắt nhìn nhau—hết lần này đến lần khác tự kích động, buông lời thách mắng; trong cơn giận, họ cắn chặt môi, nghiến răng, mày xếch lệch, đo nhau bằng ánh nhìn thù hằn. Cảnh ấy nhấn mạnh rằng phẫn nộ và kiêu mạn làm tâm trí chai cứng, biến lời nói thành vết thương, và đẩy sâu thêm sự sa sút đạo lý đi kèm chiến tranh.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger manifests outwardly—through harsh expressions and mutual glaring—and how such inner agitation fuels escalation. Ethically, it warns that when wrath governs perception and speech, restraint (dama) and discernment (viveka) collapse, making violence and cruelty easier.
Sañjaya describes opposing warriors (or rival parties) confronting each other with visible hostility—frowning, twisting their faces, and staring each other down—signaling rising tension and the sharpening of enmity on the battlefield.