Shloka 10
Arjuna–Bhīṣma Strategic Engagement and Mutual Arrow-Interdiction (भीष्मार्जुनसमागमः)
हयानां ह्ेषमाणानामनीकेषु सहस्रश: । सर्वानिभ्यभवच्छब्दान् भीमस्य नदत: स्वन:,उन सेनाओंमें हजारों घोड़े जोर-जोरसे हिनहिना रहे थे; परंतु गर्जना करते हुए भीमसेनका शब्द उन सब शब्दोंको दबाकर ऊपर उठ गया था
hayānāṁ hreṣamāṇānām anīkeṣu sahasraśaḥ | sarvān abhyabhavac chabdān bhīmasya nadataḥ svanaḥ ||
Sañjaya nói: Giữa các trận thế, hàng nghìn con ngựa hí vang; nhưng tiếng rống như sấm của Bhīmasena, khi chàng gầm lên, đã vươn cao và át lấp mọi âm thanh khác. Câu kệ nhấn mạnh rằng giữa hỗn loạn chiến tranh, ý chí không sợ hãi của một chiến sĩ có thể lấn át tất cả—báo hiệu sĩ khí, sự uy hiếp, và sức nặng đạo lý của quyền lực khi được tung ra trên chiến địa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and psychological force of courage: in the turmoil of war, steadfast fearlessness and commanding presence can shape collective morale and intimidate opponents. It also hints at the ethical gravity of such power—strength expressed in battle has consequences beyond mere noise.
As the armies stand in formation, the battlefield is filled with the loud neighing of thousands of horses. Yet Bhimasena’s bellowing war-roar rises above all other sounds, marking his fierce readiness and signaling the Pandava side’s aggressive momentum.