Shloka 107
तस्मात् प्राणान् धारयिष्ये मुमूर्षुरुदगायने । यश्न दत्तो वरो महां पित्रा तेन महात्मना
tasmāt prāṇān dhārayiṣye mumūrṣur udagāyane | yasya datto varo mahān pitrā tena mahātmanā ||
Vì thế, dẫu lòng đã muốn ra đi, ta vẫn sẽ giữ lấy sinh khí cho đến khi Mặt Trời chuyển sang bắc hành (uttarāyaṇa). Nguyện cho đại ân huệ mà phụ vương cao cả đã ban cho ta được viên mãn—rằng ta chỉ gặp cái chết khi chính ta lựa chọn. Cho đến khi thời khắc định sẵn để xả bỏ thân mạng đến, ta nhất định sẽ giữ chặt những hơi thở này trong mình.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights self-control and fidelity to a vow: even when death is desired, one may uphold dharma by sustaining life until the rightful, chosen, and cosmically appropriate time—honoring a boon and exercising disciplined agency over one’s end.
Bhīṣma, lying on the battlefield, resolves to keep himself alive until uttarāyaṇa. He intends to make true the boon from his father that he can die at will, so he restrains his prāṇas until the moment he chooses to depart.