Shloka 51
गजाश्व रथसड्घाश्न बहुधा रथिभिहता: । रथाश्ष निहता नागैहयाश्रैव पदातिभि:
gajāśva-ratha-saṅghāś ca bahudhā rathibhir hatāḥ | rathāś ca nihatā nāgair hayāś caiva padātibhiḥ ||
Sañjaya nói: Bằng nhiều cách, những khối quân voi, quân ngựa và đội hình chiến xa đã bị các chiến sĩ chiến xa chém hạ. Chiến xa bị voi đập nát, còn bộ binh hạ gục nhiều ngựa cùng cả kỵ sĩ—cho thấy trong cơn cuồng nộ của chiến trận, mọi binh chủng đều vừa là kẻ săn vừa là con mồi.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the brutal reciprocity of war: each military arm—chariots, elephants, cavalry, infantry—can dominate another, yet all are vulnerable. It implicitly highlights the fragility of life and the heavy moral cost that accompanies kṣatriya warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the chaotic clash on the battlefield: chariot-warriors cut down formations of elephants, horses, and chariots; elephants crush chariots; and infantry kill horses together with their riders.