Previous Verse
Next Verse

Shloka 426

भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः

Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas

धनंजयरथं शीघ्रं शरवर्षरवाकिरत्‌ | तब बारंबार सिंहनाद करते हुए कुरुश्रेष्ठ भीष्मने धनंजयके रथपर शीघ्र ही बाणोंकी वर्षा आरम्भ कर दी

sañjaya uvāca | dhanañjaya-rathaṁ śīghraṁ śara-varṣa-ravākirat | tataḥ bāraṁbāraṁ siṁha-nādaṁ kurvan kuru-śreṣṭho bhīṣmaḥ dhanañjayasya rathe śīghram eva bāṇānāṁ varṣam ārabdhavān |

Sañjaya nói: Bhīṣma, bậc nhất trong hàng Kuru, nhiều lần gầm vang như sư tử, liền mau chóng trút xuống chiến xa của Dhananjaya một cơn mưa tên rền như sấm, phủ kín cả cỗ xe. Trong lửa trận, đòn đánh không ngơi của bậc lão tướng phơi bày đạo lý nghiêm khắc của chiến tranh kṣatriya: ý chí không khuất phục và nghệ thuật binh khí, hướng thẳng tới chiến thắng—even khi đối diện một đối thủ vô song.

धनंजयDhananjaya (Arjuna)
धनंजय:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
शरof arrows
शर:
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Genitive, Plural
वर्षwith a shower (rain)
वर्ष:
Karana
TypeNoun
Rootवर्ष
FormMasculine, Instrumental, Singular
रवwith a roar/sound
रव:
Karana
TypeNoun
Rootरव
FormMasculine, Instrumental, Singular
आकिरत्he showered/covered (with arrows)
आकिरत्:
TypeVerb
Rootआ + कृ
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhananjaya (Arjuna)
B
Bhishma
K
Kuru (lineage/people)
C
chariot (ratha)
A
arrows (śara/bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in practice: steadfastness, disciplined aggression, and strategic skill in battle. Even revered elders like Bhishma act without hesitation when duty and allegiance demand it, illustrating how personal affection is subordinated to the obligations of one’s role in wartime.

Sanjaya describes Bhishma repeatedly giving a lion-like battle cry and unleashing a rapid, loud barrage of arrows that blankets Arjuna’s chariot, signaling an intense escalation in their confrontation on the battlefield.