Shloka 33
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
तस्मिन् रौद्रे तथा युद्धे वर्तमाने महा भये । प्रावर्तत नदी घोरा शोणितान्त्रतरद्धिणी,उस महाभयंकर घोर युद्धमें रक्त, आँत और तरंगोंसे युक्त एक भयानक नदी बह चली
tasmin raudre tathā yuddhe vartamāne mahābhaye | prāvartata nadī ghorā śoṇitāntrataraddhiṇī ||
Sañjaya thưa: “Khi trận chiến dữ dội ấy còn tiếp diễn trong nỗi kinh hoàng tột độ, một dòng sông ghê rợn bỗng tuôn chảy—dòng nước là máu, trong lòng lẫn ruột gan, và sóng cuộn toàn máu me.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic ethical cost of war: when violence becomes unchecked, it transforms the world into a landscape of terror and dehumanization, symbolized by a ‘river’ made of blood and entrails.
Sañjaya describes the battle at its most dreadful intensity, using a stark, visionary metaphor: a ghastly river begins to flow on the battlefield, composed of blood and entrails, conveying the scale of slaughter.