Shloka 263
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
भुदुक्तेडन्यस्मिन् कदाचित् स ष्े काले द्विजोत्तम: | वे उत्तम व्रतधारी द्विज सदा छठे कालमें अर्थात् तीन-तीन दिनपर ही स्त्री-पुत्र आदिके साथ भोजन किया करते थे। यदि किसी दिन उस समय भोजन न मिला तो दूसरा छठा काल आनेपर ही वे द्विजश्रेष्ठ अन्न ग्रहण करते थे
ṣaṣṭhe kāle kadācit sa dvijottamaḥ | uttama-vrata-dhārī sa dvijaḥ sadā ṣaṣṭhe kāle (tridināntare) strī-putrādibhiḥ sārdhaṁ bhojanaṁ kurvanti sma | yadi kadācit tasmin samaye bhojanaṁ na labheta, tarhi dvitīya-ṣaṣṭha-kāle eva sa dvija-śreṣṭho 'nnam aśnīyāt |
Nakula nói: “Thuở ấy có một vị Bà-la-môn ưu tú, người giữ giới nguyện cao quý và nghiêm cẩn. Ông có kỷ luật cố định: chỉ ăn vào ‘thời thứ sáu’—tức mỗi ba ngày một lần—và khi ăn thì ăn cùng vợ, con và những người nương tựa. Nếu đến đúng thời ấy mà không kiếm được thức ăn, ông không vì nôn nóng hay túng thiếu mà ăn sớm; ông chờ đến kỳ ‘thời thứ sáu’ kế tiếp rồi mới nhận thực phẩm.”
नकुल उवाच
Educational Q&A
The core teaching is steadfast self-restraint (niyama) and fidelity to a chosen vow: one should not abandon discipline due to discomfort or uncertainty, and one should practice restraint in a way that also accounts for one’s household responsibilities.
Nakula describes a brahmin renowned for strict observance who eats only once every three days, together with his family. If food is unavailable at the appointed time, he waits until the next cycle rather than breaking his rule.