Shloka 296
Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha
उज्छं तदा शुक्लपक्षे मध्यं तपति भास्करे । बारंबार छठा काल आता; किंतु उन्हें भोजन नहीं मिलता था। अतः वे सब-के-सब भूखे ही रह जाते थे। एक दिन ज्येष्ठके शुक्लपक्षमें दोपहरीके समय उस परिवारके सब लोग उज्छ लानेके लिये चले
ujjhaṃ tadā śuklapakṣe madhyaṃ tapati bhāskare |
Nakula nói: “Khi ấy, vào nửa tháng sáng, lúc mặt trời thiêu đốt giữa trưa, ‘thời thứ sáu’ cứ đến hết lần này đến lần khác mà họ vẫn không kiếm được thức ăn. Vì thế tất cả đều chịu đói. Một ngày nọ, vào nửa tháng sáng của tháng Jyeṣṭha, đúng ngọ, cả gia đình cùng đi tìm ujjha (một loại lương thực hoang dã).”
नकुल उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds dharma under scarcity: even when hunger and harsh conditions prevail, one’s conduct and choices are tested. It sets up an ethical context where endurance, restraint, and right action amid deprivation become the measure of character.
Nakula describes a time of severe hardship: during the bright fortnight, under the scorching midday sun, a family repeatedly goes out to gather ‘ujjha’ for food but often returns empty-handed and remains hungry. On one particular day in the month of Jyeṣṭha, they all go out at noon to collect it.