Shloka 226

यज्ञवाटवैभववर्णनम् / Description of the Splendour of the Sacrificial Enclosure

Devanagari script

शृण्वन्‌ विवेश धर्मात्मा फाल्गुनो यज्ञसंस्तरम्‌ । इस प्रकार कहते हुए लोगोंकी श्रवणसुखद बातें सुनते हुए धर्मात्मा अर्जुनने यज्ञमण्डपमें प्रवेश किया

Transliteration

śṛṇvan viveśa dharmātmā phālguno yajñasaṃstaram |

Translation

Trong khi lắng nghe những lời lẽ êm tai của dân chúng, Arjuna—Phālguna, bậc có tâm hồn thuận theo dharma—bước vào khu vực tế lễ, tiến lên với tinh thần hòa hợp cùng chính pháp và trật tự trang nghiêm của nghi lễ.

Word by Word

• शृण्वन्: hearing, while listening
• शृण्वन्: Karta
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विवेश: entered
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• धर्मात्मा: righteous-souled
• धर्मात्मा: Karta
• Type: Adjective
• Root: धर्मात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• फाल्गुनः: Phalguna (Arjuna)
• फाल्गुनः: Karta
• Type: Noun
• Root: फाल्गुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यज्ञसंस्तरम्: the sacrificial enclosure/arena (spread for the sacrifice)
• यज्ञसंस्तरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञसंस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

युधिष्ठिर उवाच

Characters & Entities

• Yudhiṣṭhira
• Arjuna (Phālguna)
• yajñasaṃstara (sacrificial enclosure)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic conduct in a public and ritual setting: even amid acclaim and pleasant speech, a dharmātmā remains focused on rightful duty and proceeds with reverence toward the sacrificial order, suggesting inner discipline and ethical steadiness.

What is happening in the narrative?

Arjuna, described as righteous-souled, listens to the pleasing words of the people and then enters the prepared sacrificial enclosure, situating him within the ongoing Aśvamedha-related proceedings of Yudhiṣṭhira’s rite.