Shloka 16

पाण्डव-वृष्णि-समागमः तथा अश्वमेध-अनुज्ञा | Reunion at the Kuru Court and Authorization of the Aśvamedha

Devanagari script

वेश्मानि समलंचक्ुः पौराश्चापि जनेश्वर । देवतायतनानां च पूजा: सुविविधास्तथा

Transliteration

veśmāni samalañcakuḥ paurāś cāpi janeśvara | devatāyatanānāṃ ca pūjāḥ suvividhās tathā ||

Translation

Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc chúa của muôn dân, dân chúng cũng trang hoàng từng ngôi nhà của mình. Cũng vậy, trong các đền thờ chư thần, nhiều hình thức lễ bái đã được sắp đặt.” Cảnh ấy cho thấy sự sẵn sàng của cả cộng đồng và tôn giáo: trật tự nơi công cộng và từng mái nhà riêng cùng hợp nhất trong lòng tôn kính, biểu hiện dharma bằng sự sùng kính chung và niềm vui mừng trang nghiêm.

Word by Word

• {'veśmāni': 'houses, dwellings', 'samalañcakuḥ': 'they decorated, they adorned', 'paurāḥ': 'townspeople, citizens', 'api': 'also, even', 'janeśvara': 'lord of the people (address to a king)', 'devatā': 'deity, god', 'āyatana': 'abode, shrine, temple', 'devatāyatanānām': 'of the temples/shrines of the deities', 'pūjāḥ': 'acts of worship, offerings, ritual honors', 'suvividhāḥ': 'very diverse, of many kinds', 'tathā': 'likewise, in the same manner'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• paurāḥ (citizens/townspeople)
• devatāyatanāni (temples/shrines)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Dharma is expressed not only through royal acts but through collective civic participation—cleanliness, adornment, and temple worship become ethical signs of harmony, gratitude, and reverence toward the divine and the social order.

What is happening in the narrative?

The citizens decorate their homes, and varied forms of worship are arranged in the temples, indicating a city-wide preparation for an auspicious royal-religious occasion in the Ashvamedhika context.