Shloka 53
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
रजस्वलमथादृशथ्यं त्रिगुणं च त्रिधातुकम् । संसर्गाभिरतं मूढं शरीरमिति धारणा
rajasvalam athādṛśathyaṃ triguṇaṃ ca tridhātukam | saṃsargābhirataṃ mūḍhaṃ śarīram iti dhāraṇā
Vāyu-deva nói: “Hãy quán thân này là vật bị nhuốm bởi dục vọng và ô uế, vô thường và đánh lừa bằng vẻ bề ngoài; được cấu thành bởi ba guṇa và ba thể dịch của thân; và ngu muội say đắm sự tiếp xúc, giao hội. Đó là phép quán niệm (dhāraṇā) có kỷ luật, làm lỏng sự chấp thủ và hướng tâm về dharma.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dhāraṇā (disciplined contemplation) that views the body as guṇa-bound, humor-constituted, and prone to deluded craving for contact. By seeing the body’s instability and impurity, one reduces attachment and strengthens ethical self-mastery aligned with dharma.
Vāyu-deva is instructing a contemplative practice: a way of holding a clear, sobering perception of the body. The instruction functions as spiritual counsel—redirecting attention from sensual entanglement toward restraint, discernment, and inner steadiness.