Shloka 9
Adhyāya 40: Brahmā on Mahān (The Great Principle) and the All-Pervading Puruṣa
अहंकारात् प्रसूतानि महाभूतानि पञ्च वै । पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्व॒ पठचमम्,पृथ्वी, वायु, आकाश, जल और पाँचवाँ तेज--ये पाँचों महाभूत अहंकारसे उत्पन्न होते हैं
ahaṅkārāt prasūtāni mahābhūtāni pañca vai | pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiś ca pañcamam ||
Thần Vāyu nói: Từ ngã chấp (ahaṅkāra) phát sinh năm đại chủng—đất, gió, hư không, nước, và thứ năm là lửa/ánh sáng. Vì thế, thế giới hữu thân được truy nguyên về nguyên lý nội tại của sự “làm ra cái tôi”, nhắc người kiềm chế kiêu mạn và nuôi dưỡng trí phân biệt.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a cosmological-ethical insight: the five great elements that constitute the material world are said to arise from ahaṅkāra (the ego-sense). Recognizing ego as a root cause encourages humility, discrimination (viveka), and loosening attachment to bodily identity.
Vāyu-deva is instructing the listener by outlining the origin of the physical constituents of the world. The statement functions as a doctrinal explanation within the discourse, grounding moral self-restraint in a metaphysical account of how embodied existence is formed.