तमोगुण-निरूपण
Analysis of Tamas and its Marks
वृथारम्भा हि ये केचिद् वृथा दानानि यानि च । वृथा भक्षणमित्येतत् तामसं वृत्तमिष्यते
vṛthārambhā hi ye kecid vṛthā dānāni yāni ca | vṛthā bhakṣaṇam ity etat tāmasaṁ vṛttam iṣyate ||
Thần Vāyu nói: “Mọi việc khởi làm một cách vô ích, mọi sự bố thí vô ích, và việc ăn uống vô ích—đều được xem là hạnh tāmasa.” Xét theo đạo lý, đó là những hành động thiếu quy tắc và lòng kính tín: như bố thí mà không xét thời, xứ, người nhận, hoặc ăn mà chưa kính dâng lên thần linh và chưa tiếp đãi khách. Vì thiếu mục đích tỉnh thức và không hướng về dharma, chúng được kể là tamasic.
वायुदेव उवाच
Actions become tamasic when they are done ‘in vain’—without proper purpose, rule (vidhi), and reverence (śraddhā). Beginning projects heedlessly, giving charity without considering time/place/recipient, and eating without honoring the divine and guests are cited as examples of such deluded conduct.
Vāyudeva is instructing the listener on ethical classification of behavior by the guṇas, identifying certain careless forms of action, charity, and eating as tamasic because they disregard dharmic propriety and mindful intention.