Shloka 10
Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor
Mind–Intellect Allegory
Devanagari script
श्रीभगवानुवाच ततस्तु तस्या ब्राह्माण्या मति: क्षेत्रज्ञसंक्षये । क्षेत्रज्ञानेन परत: क्षेत्रज्ञेभ्य: प्रवर्तते
Translation
Đức Thế Tôn phán: “Rồi sau đó, trí của người nữ Bà-la-môn ấy—vốn còn vướng nghi về ‘Kẻ Biết Ruộng’ (kṣetrajña)—đã chuyển hướng, vượt khỏi tri kiến về ‘Ruộng’ (kṣetra), mà tiến vào sự hiểu biết về những bậc Kẻ Biết Ruộng ở bên kia.”
Word by Word
श्रीभगवान्the Blessed Lord
श्रीभगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तस्याःof her
तस्याः:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
ब्राह्माण्याःof the brahmin woman
ब्राह्माण्याः:
TypeNoun
Rootब्राह्मणी
FormFeminine, Genitive, Singular
मतिःmind/intellect
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular
क्षेत्रज्ञसंक्षयेin doubt regarding the knower of the field
क्षेत्रज्ञसंक्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञ-संशय
FormMasculine, Locative, Singular
क्षेत्रज्ञानेनby/through knowledge of the field
क्षेत्रज्ञानेन:
Karana
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञान
FormNeuter, Instrumental, Singular
परतःbeyond/further than
परतः:
TypeIndeclinable
Rootपरतः
क्षेत्रज्ञेभ्यःfrom the knowers of the field
क्षेत्रज्ञेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञ
FormMasculine, Ablative, Plural
प्रवर्ततेproceeds/turns (towards)/is set in motion
प्रवर्तते:
TypeVerb
Rootवृत्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes