Shloka 24

अध्वर्यु–यति संवादः

Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa

Devanagari script

समस्य सर्वभूतेषु निर्ममस्य जितात्मन: । समन्तात्‌ परिमुक्तस्य न भयं विद्यते क्वचित्‌

Transliteration

samasya sarvabhūteṣu nirmamasya jitātmanaḥ | samantāt parimuktasya na bhayaṃ vidyate kvacit ||

Translation

Bà-la-môn nói: Với người bình đẳng đối với mọi hữu tình, không chấp thủ, tự chế, và hoàn toàn được giải thoát khỏi mọi ràng buộc bốn phía, thì sợ hãi không khởi lên—dù ở lúc nào hay nơi nào. Điểm đạo đức là: sợ hãi được nuôi dưỡng bởi dính mắc và đồng nhất hóa; khi chúng được buông bỏ nhờ làm chủ nội tâm và tâm bình đẳng phổ quát, tâm trở nên bất động, không gì lay chuyển.

Word by Word

• समः: equanimous
• समः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वभूतेषु: in/among all beings
• सर्वभूतेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सर्वभूत (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Plural

• निर्ममस्य: of one without possessiveness
• निर्ममस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: निर्मम (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• जितात्मनः: of the self-controlled (one who has conquered the self)
• जितात्मनः: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: जितात्मन् (प्रातिपदिक; कृदन्त-समास)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• समन्तात्: on all sides, entirely
• समन्तात्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: समन्तात् (अव्यय)

• परिमुक्तस्य: of one completely liberated
• परिमुक्तस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: परिमुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• भयम्: fear
• भयम्: Karta
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• विद्यते: exists, is found
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु) / √विद् (सत्तायाम्) + लट्, आत्मनेपद
• Form: Present (Lat), Third, Singular, Atmanepada

• क्वचित्: anywhere, ever
• क्वचित्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)

Speaker

ब्राह्मण उवाच

Educational Q&A

What is the core teaching?

Fearlessness is the fruit of inner freedom: when a person becomes even-minded toward all beings, abandons possessiveness (‘mine-ness’), and masters the self, fear has no foothold anywhere.

What is happening in the narrative?

A Brahmin speaker delivers a reflective teaching on spiritual psychology: bondage arises from attachment and egoic ownership, while complete release and equanimity lead to a state where fear cannot occur.