Shloka 21
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
एक ओर तो तुम किसी प्राणीके प्राण लेनेके कार्यसे निवृत्त हो और दूसरी ओर हिंसामें लगे हुए हो। द्विजवर! कोई भी चेष्टा हिंसाके बिना नहीं होती। फिर तुम कैसे समझते हो कि तुम्हारे द्वारा अहिंसाका ही पालन हो रहा है?
ekāṃ ora to tvaṃ kasyacid prāṇinaḥ prāṇaharaṇakāryāt nivṛttaḥ, aparāṃ ca ora hiṃsāyāṃ pravṛttaḥ asi. dvijavara! na kaścid api ceṣṭā hiṃsāṃ vinā bhavati. tarhi kathaṃ tvaṃ manyase yat tvayā ahimsaiva pālyate?
Bà-la-môn nói: “Một mặt ngươi nói mình tránh việc đoạt mạng bất cứ sinh linh nào, nhưng mặt khác ngươi vẫn ở trong vòng bạo hại. Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh! Không có hành động nào lại không kèm theo một phần tổn hại. Vậy sao ngươi tưởng rằng điều ngươi thực hành chỉ toàn là bất bạo lực?”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse challenges simplistic claims of absolute non-violence by arguing that ordinary action (ceṣṭā) inevitably causes some harm; therefore, ethical life requires honest discernment about intention, necessity, and consequences rather than self-congratulation.
A brāhmaṇa speaker confronts another ‘best of the twice-born’ who claims to have renounced killing, pointing out an inconsistency: despite professing restraint, he is still implicated in violence through action itself, and is asked to justify calling his conduct pure ahimsa.