Shloka 20
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
शृणोष्याकाशजान् शब्दान् मनसा मन्यसे मतिम् । सर्वाण्येतानि भूतानि प्राणा इति च मन्यसे
śṛṇoṣy ākāśajān śabdān manasā manyase matim | sarvāṇy etāni bhūtāni prāṇā iti ca manyase ||
Bà-la-môn nói: “Ngươi nghe những âm thanh phát sinh từ hư không; bằng tâm trí, ngươi suy xét và lập nên phán đoán. Và ngươi cũng cho rằng mọi hữu tình này, kỳ thực, đều là ‘prāṇa’ (khí mệnh, hơi thở sự sống).” Trong mạch văn, lời ấy gợi một điểm đạo đức: dẫu khẳng định sinh lực thấm khắp muôn loài, con người vẫn vận dụng các giác quan và năng lực nội tâm của tư duy—vì thế phải xét xem sự hưởng thụ giác quan và những cấu tạo của tâm trí liên hệ thế nào với lời tuyên xưng tôn kính sự sống và với kỷ luật tự chế.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a tension between metaphysical belief and lived conduct: one may affirm that all beings are pervaded by prāṇa (life), yet one still operates through sensory experience (hearing) and inner cognition (mental judgment). The implied teaching is to scrutinize attachment to sense-objects and mental constructions, and to align one’s claims about reverence for life with disciplined, ethical restraint.
A Brahmin speaker addresses an interlocutor in a didactic exchange, pointing out what the other person experiences and believes: hearing sounds arising from ākāśa, forming judgments with the mind, and maintaining the view that all beings are prāṇa. The line functions as part of a broader philosophical argument about the elements, the senses, and the proper understanding of life and conduct.