Shloka 19
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
अध्वर्युर्वाच भूमेर्गन्धगुणान् भुड्क्षे पिबस्पापोमयान् रसान् । ज्योतिषां पश्यसे रूप॑ स्पृशस्यनिलजान् गुणान्
adhvaryur uvāca: bhūmer gandha-guṇān bhuṅkṣe pibaś cāpomayān rasān | jyotiṣāṁ paśyase rūpaṁ spṛśasy anilajān guṇān ||
Vị Adhvaryu nói: “Này đạo sĩ! Ông hưởng thụ hương của đất; ông uống vị do nước tạo; ông chiêm ngưỡng sắc—tính của lửa và ánh sáng; và ông chạm vào xúc—tính do gió sinh. Dẫu ông khẳng định sinh mệnh thấm khắp mọi loài, ông vẫn dùng các căn tiếp xúc với các trần tương ứng—vậy ông dung hòa lời nói ấy với đời sống thực của mình ra sao?”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the linkage between the senses and the elemental qualities (smell–earth, taste–water, form–fire/light, touch–wind). It challenges a purely verbal claim about universal life/spirit by pointing to embodied experience: one still engages sense-objects, so one must explain how such engagement fits with one’s philosophical position and ethical restraint.
In a didactic exchange, the Adhvaryu priest addresses the interlocutor (in this section framed as a Brahmin speaker elsewhere) and argues by enumeration of sensory enjoyments. He uses the standard mapping of elements to qualities to press a question about consistency between doctrine and conduct.