Shloka 9
Adhyāya 26 — Ekākṣara-Brahman (“Om”) and the Hṛdayastha Guru
Inner Teacher
तेषां प्रद्रवमाणानामुपदेशार्थमात्मन: । सर्पाणां दंशने भाव: प्रवृत्त: पूर्वमेव तु
teṣāṃ pradravamāṇānām upadeśārtham ātmanaḥ | sarpāṇāṃ daṃśane bhāvaḥ pravṛttaḥ pūrvam eva tu ||
Khi họ vội vã tản đi trong cơn xao động, rồi ngẫm lại ý chỉ của lời dạy ấy để mưu cầu lợi ích cho mình, thì loài Nāga—trước hết—lại nghiêng về ý muốn cắn độc. Thế là, cùng một lời khuyên, mỗi hạng bộc lộ bản năng riêng, cho thấy khuynh hướng nội tâm quyết định cách đáp ứng về đạo hạnh.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The same instruction can yield different outcomes because beings act according to their inherent disposition (bhāva/svabhāva). Ethical response is shaped not only by the teaching but by the listener’s inner nature.
A Brahmin narrator describes how, amid agitation and reflection on a counsel meant for their benefit, the serpents first developed the impulse to bite—illustrating how their characteristic tendency manifests immediately when they interpret the instruction.