Shloka 32
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
यच्च किंचित्सुखं तच्च दुःखं सर्वमिति स्मरन् | संसारसागरं घोरं तरिष्यति सुदुस्तरम्,जो मनुष्य सुख और दु:ख दोनोंको अनित्य समझता है, शरीरको अपवित्र वस्तुओंका समूह समझता है और मृत्युको कर्मका फल समझता है तथा सुखके रूपमें प्रतीत होनेवाला जो कुछ भी है वह सब दुःख-ही-दुःख है, ऐसा मानता है, वह घोर एवं दुस्तर संसार-सागरसे पार हो जायगा
yacca kiñcit sukhaṃ tacca duḥkhaṃ sarvam iti smaran | saṃsārasāgaraṃ ghoraṃ tariṣyati sudustaram ||
Vị Bà-la-môn nói: “Ghi nhớ rằng bất cứ điều gì hiện ra như lạc thú, kỳ thực đều là khổ đau trọn vẹn, người ấy sẽ vượt qua biển tồn sinh đáng sợ, khó vượt qua.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse teaches radical discernment (viveka): what is taken as worldly pleasure is inseparable from suffering and impermanence. By repeatedly remembering this, one develops detachment (vairāgya), which becomes the means to cross the ‘ocean’ of saṃsāra.
A brāhmaṇa speaker delivers an instruction in a didactic setting, using the metaphor of saṃsāra as a terrifying ocean. The focus is not on external action but on an inner discipline of remembrance and revaluation of pleasure and pain.