Shloka 33
अश्रमवासिनां विषादः — Lament in Hastināpura after the Elders’ Forest Withdrawal
एतत् सर्वमनुस्मृत्य दहमानो दिवानिशम्
etat sarvam anusmṛtya dahamāno divāniśam | duḥkhaśokaparītātmā na labhe śāntim eva hi | pitāḥ etāsu cintāsu patito me na vidyate śamaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Nhớ lại tất cả những điều ấy, ta bừng cháy suốt ngày đêm. Bị dày vò bởi sầu khổ và bi thương, ta chẳng hề tìm được chút an bình nào. Thưa cha, sa vào chính những mối lo ấy, ta không bao giờ đạt được sự tĩnh lặng.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unprocessed remembrance of painful events turns into continual inner burning; the verse highlights the ethical-psychological need for śama (calm) and śānti (peace) through right understanding, acceptance, and dharmic resolution rather than endless brooding (cintā).
In the Ashramavāsika setting, a speaker (reported by Vaiśampāyana) confesses to an elder—addressed as “Father”—that recollection of past events keeps him consumed by grief day and night, leaving him unable to find peace.