Shloka 10
Śrāddha-pravṛtti-kathana and Varjya-dravya-nirdeśa
Origin and Prohibitions in Śrāddha
आपो मूलं फलं॑ मांसमन्नं वापि पितृक्षये । यत् किंचिन्मधुसम्मिश्र॑ तदानन्त्याय कल्पते
āpo mūlaṁ phalaṁ māṁsam annaṁ vāpi pitṛkṣaye | yat kiñcin madhusammiśraṁ tad ānantyāya kalpate ||
Bhīṣma giải thích rằng vào kỳ lễ tưởng niệm tổ tiên (pitṛkṣaya), bất cứ vật phẩm nào được dâng—nước, rễ củ, trái quả, thịt hay cơm canh—nếu hòa với mật ong thì trở thành lễ vật ban cho tổ tiên sự thỏa mãn bền lâu. Trọng tâm đạo lý nằm ở lòng thành và sự chuẩn bị đúng phép, để tôn kính dòng tộc và giữ gìn dharma bằng lòng tri ân và tưởng niệm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Offerings made for the ancestors, especially when prepared with care (here, mixed with honey), are said to yield long-lasting benefit; the verse underscores dharma as gratitude and responsible remembrance of one’s lineage through proper rites.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs on duties and merits of rites; here he specifies that various foods and even water, when offered at pitṛkṣaya with honey, are considered especially efficacious for satisfying the Pitṛs.