Shloka 426
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
अग्निदेवने उसकी भी जिह्ला उलट दी। अब अग्निदेवको प्रत्यक्ष देखकर देवताओंने दयायुक्त होकर शुकसे कहा--“तू शुकयोनिमें रहकर अत्यन्त वाणीरहित नहीं होगा--कुछ- कुछ बोल सकेगा। जीभ उलट जानेपर भी तेरी बोली बड़ी मधुर एवं कमनीय होगी ।।
agnidevena tasya jihvā ulṭā kṛtā | atha agnidevaṃ pratyakṣaṃ dṛṣṭvā devā dayāyuktāḥ śukam ūcuḥ— “tvaṃ śukayonau sthitvā atyantaṃ vāṇīrahito na bhaviṣyasi—kiñcit-kiñcid vaktuṃ śakṣyasi | jihvāyā ulṭāyāṃ satyām api tava vāk atīva madhurā ca kamanīyā ca bhaviṣyati || bālasyeva pravṛddhasya kalamavyaktam adbhutam | yathā pravṛddhasya puruṣasya bālabhāṣāyāṃ na vyaktā adbhutā toṭalī vāk madhurā pratibhāti, tathā tava vāk api sarveṣāṃ priyā bhaviṣyati ||”
Bhīṣma nói: Agni khiến lưỡi của Śuka bị lộn ngược. Rồi khi thấy Agni hiện ra trước mắt, các chư thiên động lòng thương, nói với Śuka: “Dẫu ngươi ở trong thai của loài vẹt, ngươi cũng không hoàn toàn mất tiếng; ngươi vẫn có thể nói đôi chút. Tuy lưỡi đã bị lộn, giọng ngươi sẽ vô cùng ngọt ngào và duyên dáng. Như tiếng nói lắp bắp kỳ diệu, chưa rõ lời của một đứa trẻ vẫn khiến cả người già cũng thấy êm tai, thì lời ngươi cũng sẽ làm đẹp lòng mọi người.” Câu chuyện đặt hình phạt trong ánh sáng của lòng từ: có sự hạn chế, nhưng kèm theo ân huệ bù đắp để sự hiện hữu ấy vẫn hữu ích, không chỉ là suy giảm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when a corrective consequence is imposed, dharma is fulfilled more fully when it is balanced with compassion; limitation can be accompanied by a compensating grace that preserves dignity and benefit to others.
Agni reverses Shuka’s tongue, restricting his speech; the gods, seeing Agni directly, pity Shuka and grant that although he will be in a parrot-birth, his speech will still be possible and will sound sweet and pleasing—like a child’s charming lisp.