Shloka 22
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
नष्टमात्मनि संलीनं नाधिजम्मुर्ठुताशनम् । ततः संजातसंत्रासानग्निदर्शनलालसान्
naṣṭam ātmani saṁlīnaṁ nādhijagmur hutaśanam | tataḥ saṁjāta-saṁtrāsā agni-darśana-lālasān devatān ekaḥ jalacaro meḍhako ’gni-tejasā dagdhaḥ klānta-citto rasātalād ūrdhvam āgataḥ provāca ||
Bhīṣma nói: “Lửa đã biến mất, ẩn kín trong chính mình, nên chư thiên không thể chạm tới. Bấy giờ, các thần—vừa kinh hãi vừa khát khao được thấy Agni—được một con ếch sống dưới nước cất lời. Nó bị thiêu sém bởi ánh lửa, tâm trí mỏi mệt, vừa từ Rasātala (cõi dưới) trồi lên. Như thế, câu chuyện chuyển sang lời chứng của một sinh linh nhỏ bé, cho thấy kẻ thấp hèn cũng có thể thành nhân chứng đạo lý khi bậc quyền thế lâm vào bối rối.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Power and divinity may withdraw beyond ordinary reach; when the great are perplexed, insight can arise from unexpected, humble sources. The episode also highlights the ethical value of truthful witness—one who has directly suffered the consequences (burnt by Agni) can speak with authority.
Agni has disappeared by merging into itself, so the gods cannot find or approach it. The gods become fearful yet eager to see Agni, and a water-dwelling frog—scorched by Agni’s heat and having come up from Rasātala—begins to speak to them, advancing the story.