Shloka 120
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
तदनन्तर लोकपितामह लोकगुरु ब्रह्माजीने कहा--“ये सब मेरी ही संतानें हैं; क्योंकि मेरे ही वीर्यकी आहुति दी गयी है; जिससे इनकी उत्पत्ति हुई है ।।
ahaṁ kartā hi satrasya hotā śukrasya caiva ha | yasya bījaṁ phalaṁ tasya śukra cet kāraṇaṁ matam ||
Rồi Brahmā, bậc thầy của các thế giới, tổ phụ của muôn loài, nói: “Tất cả họ đều là con của ta; vì tinh chủng (śukra) của ta đã được hiến làm lễ vật, nhờ đó họ sinh ra. Ta chính là người thực hành kỳ tế này, và cũng là kẻ dâng lễ hiến của hạt giống. Hễ hạt giống thuộc về ai thì quả báo thuộc về người ấy. Nếu trong việc sinh thành, chỉ tinh chủng được xem là nguyên nhân quyết định, thì họ chắc chắn là con của ta.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse argues a principle of causality and moral-ritual agency: if generative seed is treated as the primary cause of birth, then the one who provides/“offers” that seed is entitled to the resulting ‘fruit’ (offspring). It frames parenthood as linked to causal contribution and responsibility.
Vasiṣṭha presents a reasoned claim about parentage using sacrificial imagery: he identifies himself as the agent of the rite and the offerer of seed, then concludes that the offspring should be attributed to the seed-giver if seed is accepted as the determining cause.