Shloka 49
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
जगत सर्व च निर्मथ्य तेजोराशि: समुत्थित: । सुवर्णमे भ्यो विप्रर्षे रत्नं परममुत्तमम्
jagat sarvaṃ ca nirmathya tejorāśiḥ samutthitaḥ | suvarṇam ebhyo viprarṣe ratnaṃ paramam uttamam ||
Bhishma nói: “Khi toàn thể thế gian như được khuấy đảo mà ‘chưng’ lên, một khối hào quang rực rỡ đã hiện khởi. Chính ánh rực ấy là vàng. Vì vậy, hỡi bậc Bà-la-môn tối thắng, trong các vật ấy, vàng là bảo châu tối thượng và ưu việt nhất.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Gold is presented as the foremost ‘ratna’ because it embodies concentrated tejas (radiant potency). The verse frames material value in ethical-cosmic terms: what is most esteemed is that which symbolizes purity, brilliance, and auspicious power, often linked with righteous giving and ritual propriety.
Bhishma is instructing a Brahmin sage within Anushasana Parva’s didactic discourse. In the context of describing precious substances and their excellence, he explains gold’s supremacy through a metaphor of cosmic churning, from which a radiant essence emerges—identified as gold.