Shloka 396

Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)

Devanagari script

केन वा कर्मयोगेन प्रदानेनेह केन वा । “और वे महाज्ञानी महर्षिगण जो कुछ बतावें

Transliteration

kena vā karmayogena pradānena iha kena vā | “aur ve mahājñānī maharṣigaṇa jo kiñcit batāveṃ, usīkā prasannatāpūrvaka pālana karo” | tataḥ mahātejasvī bhṛgunandanaḥ paraśurāmaḥ vasiṣṭha-nārada-agastya-kaśyapān upagamya papraccha—“vipravarāḥ! ahaṃ pavitro bhavitum icchāmi; brūta, katham kena karmānuṣṭhānena athavā kena dānena pavitro bhaveyam?”

Translation

Bhīṣma nói: “Bằng kỷ luật hành động nào, hay bằng sự bố thí nào ở đời này, con người được thanh tịnh?” Theo lời khuyên rằng điều gì các bậc đại hiền triết chỉ dạy thì hãy vui lòng tiếp nhận và thực hành, Paraśurāma—hậu duệ rực rỡ của dòng Bhṛgu—đến gặp Vasiṣṭha, Nārada, Agastya và Kaśyapa, rồi thưa hỏi: “Bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn! Ta muốn được thanh tịnh. Xin chỉ cho ta: phải hành trì nghi lễ hay bổn phận nào, hoặc bố thí điều chi, thì mới đạt được sự thanh tịnh?”

Word by Word

• [{'term': 'kena', 'definition': 'by what? by which means?'}, {'term': 'vā', 'definition': 'or

• alternatively'}, {'term': 'karmayoga', 'definition': 'discipline/path of action

• right performance of duty as a means to inner purification'}, {'term': 'pradāna', 'definition': 'giving

• charitable offering'}, {'term': 'iha', 'definition': 'here (in this world/life)'}, {'term': 'mahājñānī', 'definition': 'greatly wise

• possessing profound knowledge'}, {'term': 'maharṣi-gaṇa', 'definition': 'assembly/group of great seers'}, {'term': 'prasannatā-pūrvaka', 'definition': 'with gladness

• with a pleased mind'}, {'term': 'pālana', 'definition': 'observance

• compliance'}, {'term': 'mahātejasvī', 'definition': 'of great splendor/energy

• radiant'}, {'term': 'bhṛgu-nandana', 'definition': 'descendant of Bhrigu (epithet of Parashurama)'}, {'term': 'vipravara', 'definition': 'best among brahmins'}, {'term': 'pavitra / pavitratā', 'definition': 'pure

• purity (ritual and ethical)'}, {'term': 'karmānuṣṭhāna', 'definition': 'performance/observance of prescribed acts (rites, duties)'}, {'term': 'dāna', 'definition': 'gift

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Parashurama
• Bhrigu
• Vasishtha
• Narada
• Agastya
• Kashyapa
• Maharshis (great seers)
• Vipras (brahmins)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Purification is sought through two classic dharmic means: disciplined right action (karmayoga/karmānuṣṭhāna) and selfless giving (dāna). Equally emphasized is the ethical attitude of humility—accepting the guidance of realized sages and practicing it willingly and joyfully.

What is happening in the narrative?

In Bhishma’s discourse, the story turns to Parashurama, who—desiring purification—approaches renowned seers (Vasishtha, Narada, Agastya, Kashyapa) and asks what specific duties or charitable acts can cleanse and elevate him.