Shloka 2
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
Devanagari script
राज्यं हि सततं दुःखं दुर्धरं चाकृतात्मभि: । भूयिष्ठं च नरेन्द्राणां विद्यते न शुभा गति:
Translation
“Vương quyền vốn luôn là khổ, và đối với kẻ chưa tự chế ngự được tâm mình thì lại càng khó gánh vác. Bởi thế, phần nhiều các bậc quân vương không đạt được con đường tốt lành.”
Word by Word
राज्यम्kingdom, sovereignty
राज्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
दुःखम्sorrow, suffering
दुःखम्:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Singular
दुर्धरम्hard to bear/maintain
दुर्धरम्:
TypeAdjective
Rootदुर्धर
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अकृतात्मभिःby the uncontrolled (those whose self is not disciplined)
अकृतात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअकृतात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
भूयिष्ठम्mostly, for the most part
भूयिष्ठम्:
TypeAdjective
Rootभूयिष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नरेन्द्राणाम्of kings
नरेन्द्राणाम्:
TypeNoun
Rootनरेन्द्र
FormMasculine, Genitive, Plural
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (लट्, आत्मनेपद; passive/ātmanepada usage as 'exists')
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शुभाauspicious, good
शुभा:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Nominative, Singular
गतिःcourse, destiny, final state
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes