Shloka 19
Śrāddha-Kalpa: Pitṛ-Pūjā and Tithi-Phala (श्राद्धकल्पः पितृपूजा च तिथिफलम्)
गृह्नन्ति विहितं चेत्थं पिण्डो देय: कुशेष्विति । उसे ऊपर उठी देख मुझे बड़ा आश्वर्य हुआ। भरतश्रेष्ठ! साक्षात् मेरे पिता ही पिण्डका दान लेनेके लिये उपस्थित थे। प्रभो! किंतु जब मैंने शास्त्रीय विधिपर विचार किया
bhīṣma uvāca | gṛhṇanti vihitaṃ cetthaṃ piṇḍo deyaḥ kuśeṣv iti | tato 'haṃ tad-anādṛtya pitur hasta-nidarśanam |
Bhīṣma nói: “(Suy như vậy:) ‘Nếu nghi lễ phải làm đúng điều được chế định, thì piṇḍa phải đặt trên cỏ kuśa.’ Vì thế, ta đã không kính thuận ngay cả bàn tay cha ta đang đưa ra trước mắt. Lấy kinh điển làm thẩm quyền quyết định duy nhất, và ghi nhớ quy tắc vi tế của việc cúng piṇḍa, ta đặt tất cả các piṇḍa chỉ trên cỏ kuśa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even extraordinary personal experience (such as a father appearing to receive an offering) should not override śāstric injunction. Dharma here is defined by fidelity to the prescribed ritual method—offering the piṇḍa on kuśa-grass—rather than by emotional impulse or miraculous signs.
Bhishma recounts performing ancestral offerings. Though he perceives his father’s hand as if to take the piṇḍa directly, he restrains himself and follows the Vedic rule: the piṇḍa is to be placed on kuśa-grass, since Pitṛs are not to be fed by hand in this rite.