Shloka 15
Gopradāna-phalasaṃprāpti: Nāciketa’s Vision of Vaivasvata’s Realms (गोप्रदानफलसम्प्राप्तिः — नाचिकेतोपाख्यानम्)
अन्नमेव मनुष्याणां प्राणानाहुर्मनीषिण: । तच्च सर्व नरव्यात्र पानीयात् सम्प्रवर्तते
annam eva manuṣyāṇāṃ prāṇān āhur manīṣiṇaḥ | tac ca sarvaṃ naravyātra pānīyāt sampravartate ||
Bhīṣma nói: “Các bậc hiền triết tuyên rằng chính lương thực là hơi thở sinh mệnh của loài người. Và toàn bộ sự nuôi sống ấy—tất cả nguồn dưỡng nuôi của nhân gian—rốt cuộc đều khởi từ nước.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Food is identified as the very basis of human life, and water is presented as the underlying source that enables food and thus sustains society; therefore, ensuring access to water and food is a central ethical duty.
In Bhīṣma’s instruction on dharma (Anuśāsana Parva), he emphasizes foundational supports of life—food and water—framing them as primary objects of care, governance, and charity.