Shloka 5
Karma-Phala Rahasya and the Ethics of Dāna (कर्मफल-रहस्यं दानधर्मश्च)
न नश्यति कृतं कर्म सदा पज्चेन्द्रियैरिह । ते हास्य साक्षिणो नित्यं पष्ठ आत्मा तथैव च
na naśyati kṛtaṃ karma sadā pañcendriyaiḥ iha | te hāsya sākṣiṇo nityaṃ ṣaṣṭha ātmā tathaiva ca ||
Bhīṣma nói: Một hành vi được thực hiện ở đời này qua năm giác quan không bao giờ thật sự tiêu mất. Năm giác quan ấy luôn là những nhân chứng thường trực của nghiệp, và nhân chứng thứ sáu cũng vậy—tự ngã nội tâm (tâm thức/ý) luôn quan sát. Vì thế, dù không có quan tòa bên ngoài, hành động vẫn mang trách nhiệm đạo đức: nó được chính người hành động mang theo và được ghi nhận ngay trong nội tâm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
No action is ever lost: deeds leave an enduring moral trace. Even if society does not notice, the five senses involved in the act and the inner self/mind remain constant witnesses, grounding personal responsibility and ethical restraint.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he emphasizes that actions cannot be erased and that the agent carries internal testimony—senses and inner awareness—so one should act with integrity even in secrecy.