Shloka 5
अन्नदान-प्रशंसा (Praise of the Gift of Food) | Annadāna-Praśaṃsā
भीष्मजीने कहा--युधिष्ठिर! सम्पूर्ण प्राणियोंकों अभयदान देना
bhīṣma uvāca—yudhiṣṭhira! sarva-prāṇibhyo ’bhaya-dānaṃ, saṅkaṭa-kāle teṣāṃ prati anugrahaḥ, yācakāya iṣṭa-vastu-pradānaṃ, tṛṣārtaṃ jalaṃ yācamānaṃ pāyayituṃ ca—etad uttamaṃ dānam. yat tu dattvā dattam eva manyeta, yatra kvacid api mamatā-gandho na tiṣṭhet, tad dānaṃ śreṣṭham ucyate. bharata-śreṣṭha! tad eva dānaṃ dātāram anusarati. hiraṇya-dānaṃ go-dānaṃ pṛthivī-dānam eva ca—etāni vai pavitrāṇi, tārayanty api duṣkṛtam.
Bhīṣma nói: “Yudhishthira, món bố thí tinh diệu nhất là ban sự vô úy cho mọi loài—xót thương họ khi gặp khốn nguy, trao cho người cầu xin điều họ mong, và cho nước kẻ bị cơn khát dày vò khi họ xin. Và món bố thí được gọi là tối thượng là món đã cho rồi thì xem như đã cho trọn—không còn vương chút mùi vị chiếm hữu nào. Hỡi bậc nhất trong dòng Bharata, bố thí như thế sẽ theo người cho. Lại nữa, bố thí vàng, bố thí bò, và bố thí đất—ba thứ ấy là những bố thí thanh tịnh; chúng có thể đưa cả kẻ làm điều lỗi vượt qua (hậu quả của) ác nghiệp.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The highest charity is compassionate protection and relief—especially granting fearlessness, helping in crisis, fulfilling a worthy request, and giving water to the thirsty. A gift becomes ‘supreme’ when it is given without any lingering possessiveness; such giving spiritually accompanies and elevates the giver. Traditional major purifying gifts include gold, cows, and land.
In the Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising King Yudhishthira about the ethics of giving. He ranks forms of dāna, emphasizes inner renunciation (absence of mamatā) as the mark of superior charity, and then names three classical, highly meritorious gifts—gold, cows, and land.