Shloka 32
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
अश्वमेधादिभिर्यज्ञै: सत्कृत: कोसलाधिप: । महर्षिशापात् सौदास: पुरुषादत्वमागत:
aśvamedhādibhir yajñaiḥ satkṛtaḥ kosalādhipaḥ | maharṣiśāpāt saudāsaḥ puruṣādatvam āgataḥ ||
Bhishma nói: “(Nay ta nêu một ví dụ trái ngược.) Dẫu được tôn vinh bằng các tế lễ như Aśvamedha, chúa tể xứ Kosala là Saudāsa vẫn vì lời nguyền của một đại hiền triết mà sa đọa thành loài quỷ ăn thịt người. Điều ấy cho thấy công đức nghi lễ và danh vọng bên ngoài không che chở được kẻ phạm trọng tội xúc phạm bậc thánh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ritual merit and royal prestige (even from great sacrifices like the Aśvamedha) cannot override the moral and karmic consequences of grave wrongdoing—especially offenses against great sages. Dharma requires inner restraint, humility, and reverence toward the righteous, not merely external piety.
Bhishma cites Saudāsa, the king of Kosala, as an illustrative example: despite being honored through major sacrifices, he became a man-eating being due to a maharshi’s curse (understood in tradition as Vasiṣṭha’s). The example is offered as a contrasting case (viparīta dṛṣṭānta) to emphasize the power of ethical transgression and the weight of a sage’s curse.