Shloka 30
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
पुरा ययातिर्वि भ्रष्टक्ष्यावित: पतित: क्षितौ । पुनरारोपित: स्वर्ग दौहित्रै: पुण्यकर्मभि:
purā yayātir vi-bhraṣṭa-kṣayāvitaḥ patitaḥ kṣitau | punar āropitaḥ svargaṁ dauhitraiḥ puṇya-karmabhiḥ ||
Bhishma nói: “Thuở xưa, vua Yayāti khi công đức đã cạn thì rơi khỏi cõi trời, ngã xuống mặt đất. Về sau, nhờ những việc thiện chính đáng của các cháu, ông lại được nâng lên và phục hồi về thiên giới—cho thấy công đức tích lũy có thể suy giảm, và công đức của con cháu hiếu kính có thể trở thành chỗ nâng đỡ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Heavenly status is not permanent when one’s accumulated merit is exhausted; yet dharmic action within the family line—especially the meritorious deeds of descendants—can become a powerful support, illustrating continuity of responsibility and the ethical weight of righteous conduct.
Bhishma cites an old example: King Yayati falls from heaven to earth due to depletion of merit, and is later elevated back to heaven through the virtuous deeds of his grandsons (dauhitra).