Shloka 17
दैव–पुरुषकार-प्रश्नः
Daiva–Puruṣakāra Inquiry: Fate and Human Effort
नादातांर भजन्त्यर्था न क्लीबं नापि निष्क्रियम् नाकर्मशीलं नाशूरं तथा नैवातपस्विनम्
na adātāraṁ bhajanty arthā na klībaṁ nāpi niṣkriyam | na akarmaśīlaṁ nāśūraṁ tathā na eva atapaskinam ||
Bhīṣma nói: “Của cải không đến với kẻ không biết bố thí, cũng không đến với kẻ yếu hèn hay kẻ lười biếng bất động. Nó chẳng ưu ái người quen thói chểnh mảng, cũng chẳng tìm đến kẻ không có dũng khí; và likewise, nó không đến với người không có khổ hạnh (tapas).”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Prosperity is portrayed as aligning with virtues: generosity (dāna), energetic action, courage, and disciplined austerity (tapas). Those who are miserly, inactive, cowardly, or undisciplined should not expect wealth to ‘attach itself’ to them.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs on dharma and right conduct. Here he states a moral principle about the conditions under which wealth is attained and retained, using a list of disqualifying traits to emphasize ethical causality.