Shloka 28
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
तपसा हि सुतप्तेन शक््यो मोक्षस्तपोबलात् । अहो प्रभावो ब्रह्मार्षेक्ष्यवनस्य महात्मन:,“अच्छी तरह तपस्या करनेपर उसकी शक्तिसे मोक्षतक मिल सकता है। इन ब्रह्मर्षि महात्मा च्यवनका प्रभाव अद्भुत है
tapasā hi sutaptena śakyo mokṣas tapobalāt | aho prabhāvo brahmarṣer cyavanasya mahātmanaḥ ||
Bhīṣma nói: “Nhờ khổ hạnh, khi được thực hành chân thật và mãnh liệt, ngay cả giải thoát (mokṣa) cũng có thể đạt được bằng sức mạnh sinh từ tapas. Thật kỳ diệu thay uy lực tâm linh của bậc đại hồn—Brahmarṣi Cyavana!”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Intense, well-practiced tapas (austerity and disciplined self-restraint) generates spiritual power capable of leading to mokṣa; the verse highlights tapas as an ethically grounded inner force rather than mere hardship.
Bhīṣma, instructing on dharma, points to the exemplary potency of the Brahmarṣi Cyavana, using him as evidence that authentic ascetic discipline can yield extraordinary spiritual results, even liberation.