Shloka 70
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
अथाप्यृषिर्भुगुकुलकीर्तिवर्धन- स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत् । मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि
athāpy ṛṣir bhṛgukulakīrtivardhanas tapodhano vanam abhirāmam ṛddhimat | manīṣayā bahuvidharatnabhūṣitaṃ sasarja yan na puri śatakrator api ||
Bhishma nói: Lại nữa, vị hiền thánh làm rạng danh dòng Bhṛgu, giàu có sức mạnh khổ hạnh—Cyavana—bằng uy lực của ý nguyện đã tạo dựng một khu rừng vừa mỹ lệ vừa thịnh vượng, trang sức bằng muôn vẻ châu báu. Một lâm viên quyến rũ đến thế, ngay cả ở thành của Śatakratu (Indra) cũng không có.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and spiritual idea that tapas (disciplined austerity) and focused resolve can generate extraordinary results—so great that even divine opulence (Indra’s city) is surpassed. True ‘wealth’ is presented as inner power and merit rather than mere celestial luxury.
Bhishma describes a renowned sage of the Bhṛgu line (understood as Chyavana) who, through his ascetic potency and mental resolve, creates a beautiful, jewel-adorned, prosperous forest—so enchanting that it outshines even Indra’s own city.