Shloka 47
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
अहो भगवतो वीर्य महर्षेर्भावितात्मन: । राज्ञश्नापि सभार्यस्य धैर्य पश्यत यादृशम्
aho bhagavato vīryaṁ maharṣer bhāvitātmanaḥ | rājñaś cāpi sabhāryasya dhairyaṁ paśyata yādṛśam ||
Bhīṣma nói: “Ôi, hãy nhìn sức mạnh linh diệu của bậc đại hiền, đấng tự thân đã được tôi luyện bởi khổ hạnh. Và cũng hãy nhìn sự kiên định phi thường của nhà vua cùng hoàng hậu—hãy tự mắt mà thấy lòng can đảm và sự điềm tĩnh của họ lớn lao đến nhường nào.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises two complementary virtues: the transformative power of tapas and inner cultivation in a sage (bhāvitātman), and the steady courage (dhairya) expected of rulers even under pressure. Ethical excellence is shown both in spiritual discipline and in composed, principled endurance.
Bhīṣma draws the listener’s attention to a scene involving the great seer Chyavana and a royal couple. He marvels at the sage’s extraordinary potency and simultaneously points out the remarkable steadfastness of the king and queen, urging the audience to ‘see’ their qualities directly.